Zwischen Christentum und Moderne. Ruth Schaumann und ihr Prosawerk im Dritten Reich

Anna Stolarczyk-Gembiak

10,00 

ISBN 978-83-706358-1-7, ISSN 0137-642X

Poznań 2008

Opis

Ruth Schaumann (1899-1975): rzeźbiarka, malarka, pisarka, przedstawicielka nurtu Renouveau Catholique i ekspresjonizmu. Ta nietuzinkowa artystka, która w 6. roku życia w wyniku choroby (szkarlatyna) straciła słuch, ukazuje się jako spełniona prywatnie i zawodowo kobieta I połowy XX wieku. Przez swój życiorys i artystyczne dzieło umożliwia doświadczyć klimatu tamtego czasu. Monografia Zwischen Christentum und Moderne. Ruth Schaumann und ihr Prosawerk im Dritten Reich (Między postawą chrześcijańską a moderną. Ruth Schaumann i jej dzieło prozatorskie w Trzeciej Rzeszy) przybliża postać monachijskiej pisarki oraz jej dzieło przy szczególnym uwzględnieniu prozy powstałej w okresie pełnej dojrzałości twórczej. Badania archiwalne i literackie pozwoliły umiejscowić artystkę w estetycznych ramach między Renouveau Catholique i tzw. „klasyczną moderną” w latach 20. i 30. XX wieku, a to umożliwiło usytuowanie jej dzieła w Trzeciej Rzeszy.
Monografia jest próbą pokazania jednostki zmuszonej do funkcjonowania w mechanizmach narzuconych przez system polityczny, przybliża jej dzieło będące artystycznym wyrazem postawy niezgody wobec Trzeciej Rzeszy. Publikacja stanowi tym samym kolejny przyczynek do badań nad literaturą emigracji wewnętrznej.
Książka w języku niemieckim.

„Autorka wykazuje, jak pisarka o przekonaniach prawdziwie chrześcijańskich przeciwstawia władzę Boga nad człowiekiem władzy zła, z której wynika zniewolenie drugiego człowieka czy to na płaszczyźnie prywatnej czy też państwowej. Nic dziwnego, ze władcy III Rzeszy uważali Ruth Schaumann za osobę niepożądana i poddawali ją inwigilacji, a recepcję jej twórczości starali się minimalizować. Nowatorstwo pracy polega m.in. na tym, ze opisuje ona światopogląd dzieł Schaumann w kategoriach, w jakich ta pisarka nie była dotąd postrzegana, a mianowicie dyskursu o władzy i przemocy oraz wizerunku kobiety, usytuowanego miedzy koncepcją tradycyjną a nowoczesną.”

prof. dr hab. Maria Kłańska
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

„Analiza tekstów literackich oparta jest na solidnych podstawach metodologicznych socjologiczno-politycznych oraz na nowszych opracowaniach z zakresu gender studies. Wysoki poziom przenikliwości i suwerenności badawczej w poszukiwaniu niekiedy głęboko ukrytych aluzji, podtekstów i możliwych aktualizacji politycznych pozwala stwierdzić fundamentalny brak punktów stycznych pomiędzy światopoglądem pisarki a odgórnie narzucaną ideologią nazistowskiego państwa. Publikacja ta wypełnia dotkliwą lukę badawczą i może stanowić istotny przyczynek oraz inspirację do dalszych badań zarówno nad twórczością samej Ruth Schaumann, jak i literaturą chrześcijańskiej postawy etycznej w Niemczech.”

prof. dr. hab. Roman Dziergwa
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu